Taalbeleid

Het taalbeleid van het OCMW Halle helpt mensen over de drempel

Eind september 2009 ging het OCMW van Halle in zee met het Huis van het Nederlands om een concreet taalbeleid uit te werken. Zowat 50 % van de klanten zijn anderstalig. Halle ligt tussen Brussel en Wallonie en kent een toenemende "ontnederlandsing". Dat wordt heel snel in het OCMW gevoeld. Ook vroeger werden de klanten reeds gestimuleerd om Nederlands te leren, maar toch werd in vele situaties vaak de aanvankelijke contacttaal (meestal Frans of Engels) gebruikt. Het personeel vroeg zich dan ook al een tijd af hoe het op vlak van taal moest omgaan met anderstalige klanten. Daaruit is de taalvisie en het concreet taalbeleid ontstaan.

Hulpverlening of taal?

Bij het opstellen van het beleid stond de volgende vraag centraal: "Welk aspect primeert: de hulpverlening of de taal?"
Het is in de eerste plaats de taak om mensen te helpen. Toch kunnen hulpverlening en het gebruik van het Nederlands perfect samengaan.

Dat is de belangrijkste les die geleerd werd bij het ontwikkelen van de taalvisie. Steeds meer klanten beseffen ook hoe belangrijk het is om onze taal te spreken. De kans dat ze werk vinden, is groter wanneer ze een basiskennis hebben van het Nederlands.

Het personeel van het OCMW van Halle heeft samen met een stafmedewerkster van het Huis van het Nederlands de contouren van het taalbeleid uitgewerkt. Er werd nagegaan of het Nederlands kon vereenvoudigd worden. Termen als leefloon of belasting zijn voor iemand die weinig of geen Nederlands kent niet eenvoudig te begrijpen. Door het bijvoorbeeld over taks te hebben in plaats van belastingen wordt het al meteen een stuk herkenbaarder. Ook de documenten werden gescreend op moeilijk taalgebruik en indien nodig herwerkt. In elke ruimte waar er gesprekken met klanten plaatsvinden, ligt nu een map met foto's en voorbeelddocumenten die als visuele ondersteuning bij een conversatie kunnen dienen. Het personeel van de Dienst Welzijn kreeg van het Huis van het Nederlands een vorming over een helder en eenvoudig taalgebruik.

Inspanningen lonen

Het vraagt heel wat inspanningen om te communiceren met anderstaligen die het Nederlands nog niet goed beheersen. Daarom tekende het OCMW van Halle in haar taalvisie een aantal concrete lijnen uit over de omgang met anderstaligen. Een gesprek wordt steeds gestart en beeindigd in het Nederlands, zodat klanten goed beseffen dat het OCMW een Nederlandstalige organisatie is. Als het gesprek te technisch of te gevoelig wordt, dan kan overwogen worden een andere taal te gebruiken, maar niet zonder daar expliciet op te wijzen. Op deze wijze krijgen anderstaligen zoveel mogelijk kansen om Nederlands te leren. Mensen zijn vaak dankbaar dat ze hun kennis van de taal, zelfs al is die nog maar miniem, kunnen oefenen in de gesprekken.

Regelmatige acties

Het OCMW organiseert met de steun van de provincie Vlaams-Brabant regelmatig taalacties om het taalbeleid bekend te maken.
Zo worden regelmatig voorleesmomenten voor de kinderen van klanten georganiseerd. Aan het onthaal bevindt zich een boekenhuisje met eenvoudige Nederlandstalige kinderboeken. Een van de voorbije acties betreft het plaatsen van een kauwgomballenautomaat aan het onthaal waarin zich sleutelhangers met de slogan "elkaar begrijpen is tof" bevinden. Al wie aan het onthaal zijn vraag in het Nederlands stelde, kreeg een muntje voor de automaat. De reacties van de klanten waren echt positief. Ze zijn blij wanneer hun inspanningen beloond worden. Op die manier worden ze gestimuleerd om onze taal te leren en dat is zowel voor ons als voor hen een goede zaak.

Waarom dit project?

Het project speelt concreet in op het maatschappelijk probleem van integratiebeperking door een taalachterstand en zal door een combinatie van regulier opleidingsaanbod, specifieke taalcoaching van de doelgroep zelf maar ook specifieke taalcoaching van de hulpverlener, de doorstroming van de doelgroep naar werk optimaliseren en de integratie bevorderen.

"meePRATEN op het werk" ... de volgende logische stap

De Vlaamse minister van Bestuurszaken, Binnenlands bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Raad, Geert Bourgeois, heeft aan het OCMW Halle voor de periode 2010-2012 een subsidie toegekend in het kader van het programma "Managers van Diversiteit" 2009. Deze subsidie wordt aangewend als tegemoetkoming in de loonlasten van het project: 'meePRATEN op het werk'.

Dit project is een nieuwe actie binnen het taalbeleid. Het voorziet in een taalcoach die zich buigt over het vormen en bewust maken van personeel rond de Nederlandse taal. Het is een nieuwe vorm om taal te leren door een efficiënte methodiek die zorgt voor een basiskennis Nederlands op een functioneel niveau.

Wat doet een taalcoach?

De taalcoach wordt aangeleverd door het Centrum voor Basiseducatie. Het OCMW van Halle heeft hiervoor met het Centrum voor Basiseducatie een raamovereenkomst gesloten. De taalcoach is regelmatig aanwezig op de werkvloer en vervult een coachende rol voor alle OCMW medewerkers in hun omgang met de Nederlandse taal. De kracht van dit project zit in het adviseren van zowel zij die vlot met taal overweg kunnen als zij die om welke reden dan ook, minder taalgevoelig zijn. De taalcoach houdt toezicht op het consequent gebruik van het Nederlands op de werkvloer, geeft individuele begeleiding en vorming en reikt technieken en methodieken aan zodat leidinggevenden het Nederlands en de taalvisie toegankelijker kunnen maken voor hun medewerkers.
Taalcoaching wordt dus breed ingevuld: waar nodig de personen met taalproblemen ondersteunen in hun leerproces van het omgaan met taal, maar eveneens ondersteuning bieden aan zij die reeds een vlot taalgebruik hebben om in hun schriftelijk én mondeling taalgebruik nog beter begrijpbaar te zijn.

Wat brengt de toekomst?

Het OCMW van Halle beseft heel goed dat het taalproject pas echt gedragen wordt door regelmatig en gevarieerd acties te voeren. We willen taal op een positieve manier benaderen en dat lukt ons tot nu toe aardig!

Wie het onthaal van het OCMW van Halle binnenstapt kan er niet naast kijken: overal hangen bordjes of stickers die de dingen benoemen. Op deze manier kunnen anderstalige klanten hun Nederlands oefenen.
Het is maar een van de vele maatregelen die deel uitmaken van het taalbeleid van het OCMW van Halle.